ચંદ્રકાંતભાઈ અને વૃદ્ધાશ્રમની “ડોહીઓ” !

ચંદ્રકાંતભાઈ અને  વૃદ્ધાશ્રમની “ડોહીઓ” !

હમણાં થોડા દિવસ પહેલા મારી ‘બ્રાયન ઍન્ડરસન’ કડીની  પ્રથમ પોસ્ટમાં જેને ઉલ્લેખ કર્યો હતો; એ ૧૭૦૦૦ ઑપરેશનમાં ઓ. ટી. ટૅકનીશ્યન તરીકે ફરજ બજાવનાર શ્રી વિનોદભાઈની સાથે હું ફોન પર વાત કરતો હતો,  ત્યારે મારા ઑફિસમાં અવારનવાર આવતાં સુરત મહાનગરપાલિકાના આરોગ્ય વિભાગમાં ફરજ બજાવતા અમારા સહકર્મચારીનું અચાનક આવવાનું  થયું.તેમનું નામ ચંદ્રકાંતભાઈ પટેલ.

“કોણ વિનોદભાઈ છે.” તેમણે મારી વાતચીત પરથી અનુમાન બાંધ્યું.

મેં હકારમાં માથું હલાવ્યું.

“પછી મને આપજો. મારે  વિનોદભાઈનું કામ છે.” તેમણે મને વિનંતી કરી.

મેં મારી વાત પૂરી થતાં તેમને ફોન આપ્યો.

“વિનોદભાઈ! સી. ડી. પટેલ બોલું છું. મારે તમારું એક કામ છે. આ કમલેશભાઈ પાસે છે એ વૉકીંગ ટ્રાઈપોડ કેટલાની છે? ” તેમના  હાથમાં મારી તાજેતરના અકસ્માત બાદ હું વાપરતો હતો એ સ્ટીક હતી.

” — ” વિનોદભાઈએ કિંમત કહી.

“કામ? કામ એવું છે મારે આવી ત્રણથી ચાર સ્ટીક  જોઈએ છે.  વૃદ્ધાશ્રમમાં મારી બધી ડોહીઓની આપવાની છે! બિચારીઓને બહુ આબદા પડે છે.”  આ ચંદ્રકાંતભાઈ પટેલનો પોતિકો અંદાજ છે, વાતચીતનો! તેઓ સ્પષ્ટવક્તા, હાજર જવાબી, ઊર્જસ્વી  વ્યક્તિ  અને કર્મઠ  કર્મચારી છે.

ને કોણ જાણે કેમ અચાનક  મારા કાન સતેજ થઈ ગયા…

“સારું! એવું કરો વિનોદભાઈ, તમે કહો છો તેમ આ રવિવારે આપણે બંને સાથે વૃધ્ધાશ્રમ જઈશું. તમે પહેલાં  જોઈ લો કે ડોહીઓની જરૂરિયાત કેવી છે, પછી આપણે નક્કી  કરીશું!”

“ વૃદ્ધાશ્રમ? ડોહીઓ?..” મેં ચંદ્રકાંતભાઈ પર પ્રશ્નોનો મારો ચલાવી દીધો.

“…કમલેશભાઈ!  હું દર રવિવારે  વૃદ્ધાશ્રમમાં જાઉં છું. છેલ્લાં ૧૨  વર્ષથી.  બધા ઘરડાઓને  મળું છું. તેઓની મુશ્કેલીઓ જાણી તેમને મદદ કરવાનો પ્રયાસ કરું છું. હું તો એકવાર  ત્યાં  એમ જ ચાલ્યો ગયેલો. પણ પછી મને તો મઝા પડી. હવે તો ડોહીઓ વગર મને પણ નથી ગમતું અને તેમના અમારા વગર!”

અમે સુરતીઓ દર રવિવારે બહાર ફરવા જવામાં અને ફાસ્ટ ફૂડ ખાવામાં ઉસ્તાદ છીએ. તેવા સમયે ચંદ્રકાંતભાઈએ પોતાની મનગમતી પ્રવૃત્તિ માટે એક અલગ ખૂણો શોધી લીધો હતો!

” મદદમાં શું કરવાનું આવે?” મેં પૂછ્યું.

“મોટી ઉંમરને કારણે કે ઘરમાં કોઈ વડીલને રાખવા કે તેમની મુશ્કેલીઓ સમજી પ્રેમથી હલ  કરવાવાળું કોઈના હોય ત્યારે લોકો  વૃદ્ધાશ્રમમાં ઘરડાઓને મૂકી આવે! કહો કે નાંખી આવે છે! આ બધાં કેટલાક ઘરડાં બિચારા શરીરે અશક્ત અને બિમાર હોય તેઓની  રોજીંદી દૈનિક દેહક્રિયાઓ તેમની પથારીમાં પર જ કરે છે તો ક્યારેક થઈ જાય છે! આ  દરમિયાન ક્યારેક તેઓ શરીર પણ ગંદુ કરી નાંખે છે. ક્યારેક મૅનેજરનો ફોન આવે છે.  હું  જાઉં પછી તેઓના નવડાવું છું. પાઉડર ચોપડી આપું. તેમના ગંદા કપડાં ચાદર તકીયા થોડા  ધોઈને ચોખ્ખા કરી નાંખું છું. જેથી સફાઈ કામદારને સૂગ ન લાગે!!  તેઓને નવી ચાદર પાથરી નવા કપડાં પહેરાવી તૈયાર કરું છું. આ કામમાં મારી પત્ની એટલા જ સમભાવથી મને મદદ કરે છે તે પણ પોતાની મરજીથી !!.”

તેમણે એક સાથે મને અનેક આંચકા આપ્યા! જ્યારે આ રીતની સેવા કરવા ઘરનાં સ્વજનો નાકનું ટીચકું  ચઢાવતાં  હોય ત્યારે નિઃસ્વાર્થભાવે આ સેવા કાર્ય કરવું ઘણી મથામણ માંગી લેતુ કામ છે; પણ જો તેમાં પોતાની પત્નીનો આવો સહયોગ મળી રહેતો હોય તો એનાથી રૂડું બીજું શું?  (  ખાનગીમાં કહીં દઉં તો અને અત્રે ઉમેરી દઉં કે ચંદ્રકાંતભાઈના પત્ની એક શાળાના આચાર્યા છે!! અને ચંદ્રકાંતભાઈ બૂમ પાડે એટલે ઑફિસમાં બેલદાર હાજર હોય છે!)

“ક્યારેક ડોહીઓની દવા લઈ આવું છું. ક્યારેક એકાદને  બહાર ફરવા લઈ જાઉં છું. થોડા સમય પહેલાં બધી ડોહીઓને એક દાતા પાસે એક એક લૂગડું  અપાવ્યું. ને પછી થોડા દિવસ પછી તો ચણિયો-બ્લાઉઝ-ટુવાલ… બધું આપમેળે આવતું ગયું. હું તો સાચા સેવાભાવથી પ્રયત્ન કરું છું. ક્યારેક  તેઓને ભાવતી વસ્તુ ઘરથી અથવા બજારમાંથી લઈ જાઉં છું. રવિવારે સાંજે જઈને  એટલે  વૃદ્ધાશ્રમની બહારના બગીચામાં બેસીએ. તેઓ મારી અને મારી પત્નીની રાહ જોતી  બેઠી હોય. પછી તેમની સાથે મન ભરી વાત કરું છું. હળવો થઈ જાઉં છું કમલેશભાઈ!…” ચંદ્રકાંતભાઈના પ્રસન્નતાપૂર્ણ ચહેરા પર એક અજબનો સંતોષ છલકાતો હતો; જેની મીઠાશ તેમના હૈયાં સિવાય બીજા કોઈને થોડી પામવા મળે?!

ચંદ્રકાંતભાઈ એ આગળ વાત ચલાવી ” હમણાં થોડા દિવસ પહેલાં એક પૈસાદાર ભાઈ પોતાની માતાને અહીં મૂકવા આવેલા. મને મૅનેજરે ફોન કર્યો કે આ ભાઈને સમજાવવાનું કામ તમારું! હું ગયો. મેં કહ્યું જુઓ ભાઈ તમારી પાસે પૈસા છે. ઘર છે. એક રૂમ તમારી માને આપી દો.  તમારાથી કે તમારી પત્નીથી તમારી માનો ઝાડો પેશાબ સાફ ન થતો હોય તો ૨૫૦૦/- કે ૩૦૦૦/- કોઈ નર્સ કે જરૂરિયાતમંદ બહેન રાખી લો. એ  બહાને એક વ્યક્તિને રોજી મળશે. માને પોતાના સ્વજનો સાથે ઘરમાં રહેવાનું અને તનાવમાં પોતાની લાગણીઓ વ્યક્ત કરવા પોતીકા માણસો મળી રહેશે. તે મનથી રાજી રહેશે અને તમને આશીર્વાદ આપશે  ને તમારા બચપણમાં પોતાના દિકરાના ઝાડા પેશાબ  સાફ કરેલા તેનું થોડું ઘણું વળતર મળશે. અને કમલેશભાઈ પેલાં ભાઈ જ્યારે પોતાની માને પરત સાથે લઈ ગયા ત્યારે હું તો રાજીરાજી!”

“ગઈ કાલે મારી દીકરી જેને મેં ઘર મૉર્ગેજ પર મૂકી પગપાળા નોકરી કરવાની તૈયારી સાથે અભ્યાસ અર્થે ઓસ્ટ્રેલિયા મોકલી હતી તેણે પોતાનો ખર્ચ જાતે કાઢવા માંડ્યો છે તેથી એક જૂની વાન લઈ લીધી છે. ..જેથી  રવિવારે ડોહીઓને સાથે ફરવા લઈ જવી હોય તો જઈ શકાય…અમે છેલ્લા સાત આઠ વરસથી નવું વરસ તેમની સાથે જ ઉજવીએ છીએ…છેલ્લે ગયો ત્યારે મેં જોયું કે એકાદ બે જણને ચાલવાની તકલીફ પડે છે તેથી મને  આ વૉકીંગ સ્કીકનો વિચાર આવ્યો…કોઈને કોઈ તો હરિનો લાલ દાતા મળી જશે જ! ” તેમણે આત્મવિશ્વાસથી ભરપૂર અવાજે કહ્યું.

મને ક્ષણવાર માટે મારા અપંગ પિતાશ્રીનું સ્મરણ થયું…અને  ચંદ્રકાંતભાઈને આ માનવ સેવાના અમૂલ્ય કાર્યમાં નાનકડા યોગદાન દેવા અચાનક જ મારા અંતરના ઊંડાણમાંથી  દ્રવિત હૈયે શબ્દો સરી પડ્યા, “ચંદ્રકાંતભાઈ! ચિંતા ના કરશો એ વૉકીંગ  સ્ટીક માટે દાતા તમને મળી ગયો! “

ચંદ્રકાંતભાઈનો  લાગણીથી તરબતર આ “ડોહી” શબ્દ મને આટલો  મીઠો લાગ્યો તો પછી એ ડોશીઓને ચંદ્રકાંતભાઈનો આ “ડોહી” શબ્દ   કેટલો વ્હાલો અને પોતીકો  લાગતો હશે! અને એથીય વ્હાલા  હશે  ચંદ્રકાંતભાઈ અને તેમના પત્ની…કદાચ  પોતાની જાતના જણતરથીય વધુ !!

√  ‘Do not let this chain of love end with you.’

———————————————————————————————-

મિત્રો

જેમના એક લેખની માહિતીને આધારે હું બ્લૉગ પર ગુજરાતીમાં લખતો થયો  એવા મિત્ર હિમાંશુભાઈ ના નવા સુંદર બ્લૉગ – સાયબરસફર- પર આપણને રસ પડે એવી સ્ટોરી છે જે અગાઉ ચિત્રલેખામાં પ્રકાશિત થઈ ચૂકી છે… પ્રેરક પહેલ વિભાગમા એ મળશે. લિંક આ સાથે મૂકી રહ્યો છું.

એ પાથરે અંધ આંખે અજવાળા
http://www.cybersafar.com/index.php/prerak-pahel/181-2009-01-04-03-32-52.html

ઇન્ટરનેટ પર રક્તદાન
http://www.cybersafar.com/index.php/useful-services/46-blood-donation.html

બ્રાયન એન્ડરસન ફેન કલબ

બ્રાયન એન્ડરસન ફેન કલબ

પ્રિય મિત્રો,

તારીખ  ૨૮/૧૦/૨૦૦૮  ના રોજ મારા બ્લૉગ ઉપર  ”એક ઈ_મેઇલ- એક અકસ્માત- બ્રાયન ઍન્ડરસન – નવું વર્ષ- આપણે અને લાગણીની સાંકળ !!” ના શીર્ષકથી એક પોસ્ટ મૂકી હતી. જેના અનુસંધાનમાં એક ૧૪ વરસના એક બાળક  કે જેનું નામ પ્રથમ દેસાઈ છે, તેના પ્રતિભાવમાં તેણે  એક ઈ-મેઇલ મોકલ્યો છે. એ પત્રમાં, તેની ૧૧ વર્ષની ઉંમરે, તેની આ ભણવાની અને દુનિયા જોવા સમજવાની ઉંમરમાં,  તેના પિતાએ એક વૃધ્ધાને કરેલી  મદદને,  તે કેવી  પોતિકી નજરથી  મૂલવે છે એની વાત છે. જેમાં તેની ઉંમર સહજન્ય બાળસહજ  વિચારો સુપેરે અભિવ્યક્તિ થયા છે. મને તેના આ પત્રમાં તેના પિતાશ્રીએ કરેલી મદદની વાત તો અત્યંત સરાહનીય લાગી જ  છે!  પણ એમાં  તેની અન્ય એક જે વાત ખૂબ ગમી છે_ તે એની નિખાલસતા! અને એ ઘટના બાદ તેને મળેલી શીખ. પત્રમાં  તે કબૂલે છે કે એના પિતાએ, એક વૃદ્ધાને કરેલી મદદ તેને ગમતી નથી!! સ્વાભાવિક છે એક ૧૧ વર્ષનું બાળક ટ્રેનની લાંબી મુસાફરી, પોતાના પિતાના ખોળામાં બેસી કરવાનું થોડો પસંદ કરે? પણ આ ઘટના બાદ શું થાય છે અને તે શું કહે છે?

તેના પિતાશ્રીને અભિનંદન! એક વધુ બ્રાયન એન્ડરસન બની! પોતાના દિકરાને એ  દિશા તરફ  આંગળી ચીંધવા બદલ! સાચું કહું મિત્ર! બાળ ઉછેરના તમામ પુસ્તકો વાંચીને તમે આટલી સુંદર શીખ કદી નથી આપી શકતા!

મારા નાના વ્હાલા  દોસ્ત પ્રથમ! તને “બ્રાયન એન્ડરસનની ફેન કલબમાં”  આવકારું છું. મને પૂરી ખાતરી છે કે ક્યારેય તારા પિતાએ, જીવની જેમ જતન કરી સાચવેલી, લાગણીની આ સાંકળ તું કદી તૂટવા દેશે નહિ…એક માનવીને એક માનવી સાથે જોડતી લાગણીની સાંકળની તું અમૂલ્ય કડી છે! …પ્રસ્તુત છે પ્રથમ દેસાઈનો મૂળ પત્ર – તેના જ શબ્દોમાં અને તેની નિર્દોષ ભાષામાં!

BLESSINGS

The reddish orange sun swimming in the western sky was preparing to have a dive at the horizon. The colours of joy spread around it were signing a successful voyage from east to west all through the day. It was winter. Therefore, at 5:45 p.m. when I was standing on the platform of Surat railway station, it was started to get dark.

I was going to Rajkot with my parents to attend a marriage ceremony. We had planned to reach Ahmedabad by Karnavati express by 9:20 p.m. After 25 minutes, we had to catch the Somnath express, which would reach Rajkot by 2:00 a.m. the next day.

But Karnavati express was delayed by half an hour than its time 05:26 p.m. Therefore, we were worried whether we would be able to catch Somnath express or not. We were thinking that how to reach Rajkot if we could not catch the Somnath express. But something different was going to happen.

The Karnavati express arrived. We got in our bogies. A big noise was there. When we reached to our seats, we saw that an old woman was sitting on one of our seats. She did not have a confirm ticket. Seeing us, she got up from the seat. But my father told her not to be worried and to sit with comfort. She sat back on the seat but the feeling of being obliged was seen on her face very clearly. From her white hair and wrinkled skin, I could guess her age about 75 years. The train departed. From a little conversation, we knew that she was going to Ahmedabad. She again offered my dad to sit but seeing her body condition, my dad did not agree to it. I sat in my dad’s lap and let that woman sit.

Now nothing was seen from the windows. The train was moving speedily. After a few minutes, the train slowed down. I thought that there might be a station. But there was nothing. The train stopped. I tried to see from the window but failed. The train started after twenty minutes. Our tension was increasing. Our eyes were trying to meet. Some teens who were joking in the next compartment were keeping our attention to them.

It was 9 o’clock now and the train had stopped on Nadiad station. Arriving time of Karnavati express at Ahmedabad station was 9:20. But it was not possible now at all. The train started after five minutes. When we reached Ahmedabad it was 10 o’clock. There was not any train on any platform. So we presumed that we had missed the train.

The old woman thanked us. She told us that she had a great pleasure to have a journey with us.

We got off the train. My mother was so disappointed and thinking that how to catch any other vehicle for Rajkot because according to the departure time of Somnath express, we were 15 minutes late. Just for an information she asked a coolie that when did the Somnath express depart.

The coolie answered, “The Somnath express has been already departed before a quarter of an hour. But see, it has been stopped yet at the end of the platform because of some reason.” We did not think anything. We did not see anything. We started running. This was a chance for us. We ran with our full capacity. The train was our target and we were running to it as Karina Kapoor runs after the train in the film ‘Jab We Met’. Ultimately, we reached the last bogie and got in. As soon as we reached our bogie, the train started.

This was amazing. It was none other than a magic for us. My father was looking very happy and amazed.

I told my dad frankly that I did not like the mercy shown to that old woman by him but I did not speak anything. But I also told that the reason of catching the train might be the result of that old woman’s blessings.

Generally, I do not believe in this type of events. I believe them as coincidence. Many people think like this. But when such incidents happen in our life, we think that something is there which is unseen, unknown, unproved but it is. At my age of 14 years, whenever I remember this incident which was happened before 3 years, I feel a little adventurous, I feel something different.

I have come to a decision that whatever happens in our life is not only ours. Many other efforts are included in it, which is unforgettable.

Pratham Desai (Surat)

પ્રથમ દેસાઈ

મિત્રો! આ પત્ર લખનાર ૧૪ વર્ષના જિનીયસને આપણે ઓળખી લઇએ. પ્રથમ દેસાઈ સુરતની ભૂલકાંભવન શાળામાં ધોરણ-૯ માં ગુજરાતી માધ્યમમાં અભ્યાસ કરે છે. તા. ૧૪-૧૧-૨૦૦૮ના “દિવ્ય ભાસ્કર” અખબારમાં જણાવ્યા પ્રમાણે આ ભારતભરના વૈજ્ઞાનિકની કોન્ફરન્સમાં હાજર રહી ચૂકયો છે. અને તેને “N T S ” તરફથી દર મહિને રૂપિયા ૫૦૦/- તે ભણશે ત્યાં સુધી આપવામાં આવશે. આ ટાબરિયાને તેથી જ સુરતના  “છોટે અબ્દુલ કલામ”તરીકે ઓળખાવવામાં આવ્યો છે.